ისტორია,კულტურა

ბრძოლა კორეის დამოუკიდებლობისთვის

26 Oct , 2019  

ავტორი : სალომე ბალიაშვილი

მეოცე საუკუნე, ცნობილია როგორც ახალი გეოპოლიტიკური რუკის შექმნის პერიოდი, რომელსაც ადგილი ჰქონდა არა მარტო ევროპაში, არამედ შორეული აღმოსავლეთშიც.

1910 წელს, იაპონიის მიერ კორეის ანექსიის შემდეგ1 პირველი მარტის მოძრაობა წინააღმდეგობას უწევდა იაპონელ სამხედროებს, რომელთა ამბოხებაც სასტიკად ჩაახშეს 1919 წლის პირველ მარტს, სწორედ ამიტომ მოიხსენიებენ მათ სამილად (삼일), იგივე პირველი მარტის მოძრაობად.

კორეის უკანასკნელმა დამოუკიდებელმა ჩოსონის დინასტიამ იარსება 1392-1910 წლამდე, მოგვიანებით ცნობილი როგორც კორეის იმპერია. კორეა ცდილობდა ჩინეთთან ახლო ურთიერთობებით ფრთხილად ეწარმოებინა დიპლომატიური ურთიერთობები მეზობელ ქვეყნებთან. მართალია, კორეის ტერიტორიაზე, ამ პერიოდში უდიდეს ძალაუფლებას ფლობდნენ ჩინელი მაღალჩინოსნები, თუმცა კორეა მაინც დამოუკიდებლად აწარმოებდა საერთაშორისო ურთიერთობებს, ინარჩუნებდა ავტონომიას და ჩაურევლად აკონტროლებდა ქვეყნის შიდა საქმეებს.

თუმცა XIX-XX საუკუნეებში, რაც გაიზარდა დასავლური იმპერიალიზმი და ჩინეთის გავლენა შესუსტდა მსოფლიო ასპარეზზე, კორეაში 1870-1910 წლებში დიდი რევოლუციების და შიდა პოლიტიკური ინტრიგების პერიოდი დაიწყო. ეს ხელს უშლიდა კორეას თავი დაეცვა რუსეთის, იაპონიის, ჩინეთის იმპერიებისგან და მეტწილად საფრანგეთის, ბრიტანეთისა და ამერიკის ჩარევისგან ჩიდა პოლიტიკურ საქმეებში. თუმცა მას შემდეგ რაც 1895 წელს პირველი იაპონია-ჩინეთის ომში ეს უკანასკნელი სასტიკად დამარცხდა, ბევრისთვის ეჭვქვეშ აღმოჩნდა საკითხი, რომ ჩინეთი შეძლებდა თავისი გავლენა შეენარჩუნებინა და კორეა დაეცვა გარე საფრთხეებისგან. თუმცა ყველაფერი დასრულდა შიმონოსეკის ხელშეკრულებით (下関条約), რაც გულისხმობდა იმას, რომ ჩინეთი კორეას დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ აღიარებდა. კორეისთვის ეს ნაბიჯი გადამწყვეტი აღმოჩნდა. ზემოთაღნიშნული ხელშეკრულება იაპონიას უხსნიდა გზას კორეის ექსპანსიისაკენ. მთელი საგარეო გავლენა კორეაზე გადაეცა იაპონიას, იაპონიამ ჩაანაცვლა ჩინეთის სამხედროები საკუთარით და კორეის ნახევარკუნძულის უდიდესი ტერიტორიები დაიკავა. 1905 წლის 17 ნოემბერს იაპონიასა და კორეას შორის დაიდო ხელშეკრულება პროტექტორობაზე (을사조약), რის შედეგადაც იაპონიას ოფიციალურად შეეძლო მთელი კორეის ტერიტორიაზე განელაგებინა საკუთარი სამხედროები ქვეყნის საფრთხისგან „დაცვის“ მიზნით. 1907 წელს კი გაფორმდა „იაპონია-კორეის ახალი ხელშეკრულება თანამშრომლობის შესახებ“, რაც იაპონელ გენერალ-რეზიდენტს აძლევდა მთელ რიგ უფლებამოსილებებს კორეის ტერიტორიაზე. ხოლო მას შემდეგ რაც 1910 წლის 22 აგვისტოს ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას კორეის ანექსიის შესახებ, იგი მთლიანად იაპონიის მმართველობის ქვეშ მოექცა.  ყველა ხელშეკრულება რაც დაიდო ამ პერიოდში იაპონიასა და კორეას შორის, კორეის იმპერატორ სუნ ჯონგის (순종)  ნების წინააღმდეგ ხორციელდებოდა. მას დაკარგული ჰქონდა ყველანაირი უფლებამოსილება, უარი განაცხადა ხელი მოეწერა რომელიმე ხელშეკრულებაზე და მათ სიცოცხლის ბოლომდე არაკანონიერად თვლიდა. 1905, 1907 და 1910 წლის ხელშეკრულებები ანექსიის შესახებ აღიარეს უმოქმედოდ მას შემდეგ რაც 1965 წელს ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას კორეასა და იაპონიას შორის, რომელიც ხაზს უსვავდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოების ორმხრივ თანამშრომლობას.

იაპონიის მმართველობა საკმაოდ რეპრესიული აღმოჩნდა, რაც გახდა მიზეზი არაერთი მოძრაობის ჩამოყალიბებისა. 1919 წელს კი ამან ფართო ხასიათი მიიღო. იაპონიის მმართველობის განსაკუთრებული სიმკაცრე სწორედ კორეაში გამოიხატებოდა. მმართველობის პირველ პერიოდში მათ დააკავეს 10 000 კორეელი პოლიტიკური დაუმორჩილებლობის ბრალდებით. ამ სისასტიკემ აიძულათ კორეელი მოსახლეობა შეექმნათ დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლთა მოძრაობები. ის კორეელები, რომლებსაც სამშობლოს დატოვება მოუწიათ, ქმნიდნენ  ოპოზიციებს მანჯურიაში, სადაც ავრცელებდნენ იაპონიის საწინააღმდეგო იდეოლოგიას და ცდილობდნენ მსოფლიოში კორეელების ხმა გაევრცელებინათ. ამასთანავე არაერთი მოძრაობა ჩამოყალიბდა იაპონიაში რომლებიც მსგავს იდეოლოგიას მიყვებოდნენ, შეიქმნა არაერთი კორეული კომუნისტური დაჯგუფებები, რომლებსაც იაპონიის მთავრობა განსაკუთრებული სისასტიკით უსწორდებოდა. იაპონიამ თავდაპირველად აკრძალა კორეული გაზეთების გამოცემა, საგრძნობლად შეუმცირათ ანაზღაურება და სამუშაო ადგილები, გამოსცა ბრძანება რის მიხედვითაც ყველა კორეელ მოსწავლესა და სტუდენტს უნდა დაერქვათ იაპონური სახელი, წინააღმდეგ შემთხვევაში სწავლის გაგრძელება რთულდებოდა, აიკრძალა კორეულად წერა და წიგნების გამოცემა, ასევე კორეული ვალუტის გამოყენება. თუმცა ამაშიც გამოიხატა კორეი დაუმორჩილებლობა. 1910 -1919 წლებში წამოიწყეს ინტელექტუალური ომი იაპონიის წინააღმდეგ და განსაკუთრებით გაახშირეს კორეული სახელმძღვანელოების ბეჭვდა. ასევე უნივერსიტეტებში იკრიბებოდნენ ჯგუფები, რომლებიც ახალგაზრდებში კორეის დამოუკიდებლობისა და ანტი-იაპონური იდეოლოგიიის გავრცელებას უწყობდნენ ხელს, რათა მებრძოლებთა რიცხვი დღითიდღე გაეზარდათ.

ძირითადად გამოყოდნენ სამი სახის მოძრაობას, რომელთა რიგებშიც ყველაზე მეტი წევრი იყო. 1) რეგიონალური და ადგილობრივი დაჯგუფებები, რომელთა უმეტესი ნაწილი კონფუციონიზმისა და ქრისტიანობის მიმდევრები იყვნენ. უმეტესწილად ისინი ქმნიდნენ მცირე ჯგუფებს კორეის სხვადასხვა ტერიტორიაზე, უკანონოდ შოულობდნენ საბრძოლო იარაღებ და გამოდიოდნენ იაპონიის მცირე სამხედრო დაჯგუფებებს წინააღმდეგ. 2) ასევე მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენდნენ ყოფილი სამხედრო პირები 3) ინტელიგენცია, რომელთა რიგებშიც შედიოდნენ გავლენიანი პირები, რომლებიც არ ცხოვრებდნენ კორეის ტერიტორიაზე და მის საზღვრებს გარეთ ცდილობდნენ მოკავშირეების მოპოვებასა და თავიანთი იდეოლოგიის გავრცელებას. 

სამილი-პირველი მარტის მოძრაობა

1918 წლის იანვარში ამერიკის პრეზიდენტმა ვუდრო უილსონმა გააკეთა განცხადება სუსტი ერების თვითგამორკვევის პრინციპზე და მისმა „თოთხმეტმა პუნქტმა“ მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია კორეელ ახალგაზრდებზე. სტუდენტები, რომლებიც სწავლობნენ იაპონიაში, გაასაჯაროვეს მოთხოვნა კორეის დამოუკიდებლობაზე. როდესაც ინფორმაცია ამ ნაბიჯის შესახებ მივიდა კორეაში, ჩამოყალიბდა მიწისქვეშა კომიტეტი, რომელიც 33 კაცისგან შედგებოდა და დაიწყეს საიდუმლო გეგმების შემუშავება, თუ როგორ დაეღწიათ თავი იაპონიის ხელისფლებისგან.

გადაწყდა რომ პირველი ამბოხება უნდა მოეწყოთ ყოფილი იმპერატორ გოჯონგის დაკრძალვამდე ორი დღით ადრე. (მოიაზრებენ რომ სწორედ ამ ამბოხებამ მოუღო ბოლო ჩოსონის დინასტიას)

პირველს მარტს, დღის ორ საათზე, 33 ახალგაზრდა რესტორან თეჰვაგვანში შეიკრიბნენ და წაიკითხეს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია, რომელიც შეადგინა კორეელმა ისტორიკოსმა და მწერალმა ჩვე ნამ სონმა. შეხვედრის ლიდერებმა მოაწერეს ხელი დოკუმენტს და ასლი გაუგზავნეს გენერალ-გუბერნატორ ჰასეგავე იოშიმიტის. შემდგომ მათ დარეკეს პოლიციაში და განაცხადეს თავიანთ ქმედებებზე, რის შედეგადაც ისინი დააკავეს.2

ინფორმაცია მათი ნაბიჯების შესახებ საოცარი სისწრაფოდ გავრცელდა კორეელ მოსახლეობაში, ასობით ადამიანი შეიკრიბა კაიძიოს ცენტრში, სადაც წაიკითხეს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია და მოაწყეს მსვლელობა სეულის ქუჩებში, რომელიც სასტიკად ჩაახშო იაპონიის პოლიციამ, გარდაიცვალა ათასზე მეტი ადამიანი, დაშავდა არანაკლები, 47 ათასი ადამიანი კი დააპატიმრეს. ამავე პერიოდში იგივე ხდებოდა კორეის სხვადასხვა პროვინციებში, სადაც არანაკლები სისასტიკით ჩაახშო ამბოხება იაპონურმა პოლიციამ. მარტის ბოლოს იაპონელების მიერ გაკეთებული განცხადებით დაპირისპირებას შეეწირა 553 კაცი, ხოლო დააკავეს 12 ათასი. კორეული წყაროების მიხედვით გარდაცვლილთა და დაზარალებულთა რაოდენობა ათასობით აღებატება გაკეთებულ განაცხადს. საბოლოოდ ამბოხების ჩახშობა მხოლოდ 1919 წლის დეკემბერში მოხერხდა. მასში მონაწილეობა მიიღი ორ მილიონზე მეტმა კორეელმა, განხორციელდა 1500 ზე მეტი დემონსტრაცია და ჯამში დაიღუპა 7000 ზე მეტი ადამიანი.

ჩვეულებრივ დემონსტრაცია მშვიდობიან ხასიათს ატარებდა, მოსახლეობა ყველა ფენიდან იკრიბებოდნენ სკოლების, ადგილობრივი ადმინისტრაციია და საგანმანათლებლო დაწესებულების წინ და კითხულობდნენ დამოუკიდებლობის დეკლარაციას, შეძახილებით ავსებდნენ იქაურობას-გაუმარჯოს დამოუკიდებლობას (მანსე უნდონგ) და ტრანსპორტსა და შენობების კედლებზე პატრიოტულ ბუკლეტებს აკრავდნენ. თუმცა დამოუკიდებლობის სურვილისკენ სწრაფვა ყოველთვის მშვიდობიანად არ იყო გამოხატული. 4 მარტს უკვე დაიწყო  მომუშავეთა ამბოხებები ფიონგიანგში (ფხენიანი), 9 მარტს სეულში დახურეს ყველა კორეული მაღაზია, 9-29 მარტს მძღლოლები გაიფიცნენ, ასევე ხშირი იყო შეიარაღებული დაპირისპირება პოლიციის წინააღმდეგ, განსაკუთრებით ისეთ პროვინციებში სადაც ქრისტიანები თავს ესხმოდნენ პოლიციის დაწესებულებებს, ადგილობრივ ადმინისტრაციებსა და სხვა იმ შენობებს სადაც იაპონელები იყვნენ განლაგებულნი.

პირველი მარტის შედეგი გახდა ის, რომ ახალი გუბერნატორი-საიტო მაკოტო მიხვდა, ძალით კორეის დამორჩილება არაეფექტური იყო, ამიტომ „კულტურული მართვის“ პოლიტიკის განხორციელება დაიწყო, რაც პირველ რიგში კორეულ ენაზე პროდუქციის ბეჭვდაზე უფლების გაცემით გამოიხატებოდა.

პირველი მარტის მოძრაობამ მართლაც, რომ უნიკალური სახე მიიღო თავისი მასშტაბებით. პირველად, ქვეყნის ისტოორიაში, საზოგადოება, სადაც ყოველთვის არსებობდა მკაცრი კლასობრივი დაყოფა, მთელი მოსახლეობა, ყველა ფენიდან გაერთიანდა ერთი მიზნისთვის. შეიძლება ითქვა სრომ პირველი მარტის მოძრაობა იყო უფრო მეტი ვიდრე ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის. მან რაღაც კუთხით ბურჟუაზიულ დემოკრატიული რევოლუციის ელემენტებიც შეიძინა. პირველ რიგში, როდესაც ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას ანექსიის შესახებ 1910 წელს, ამან არა მხოლოდ წერტილი დაუსვა კორეის მონარქიას, არამედ კორეას სახელმწიფოებრივობა წაართვა. შესაბამისად, მოძრაობამ რომელმაც მიზნად დემოკრატიის აღდგენა დაისახა, უნებლიედ მიიღწვოდა სახელმწიფოებრივობის აღდგენისკენ, თუმცა არა მონარქიული, არამედ რაღაც ახალი, შეიძლება ითქვას ბურჟუაზიული რესპუბლიკა. სეულის დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში არის ცალკე ფრაგმენტები, სადაც ჩანს რომ მოძრაობის მონაწილეები ახალ კორეას, როგორც რესპუბლიკას ისე ხედავდნენ. პირველ რიგში ხაზგასმულია მოსახლეობის თითოეული ინდივიდის განვითარების მნიშვნელობა, სულიერი განვითარება და ერის გაძლიერება. ეს ყველაფერი ტრადიციულ მონარქიულ საზოგადოებაში შეუძლებელი მისაღწევია. ასევე ყურადღება გამახვილებულია ახალი სამყაროს შექმნაზე, მსოფლიო ცვლილებებსა და მცდელობებს ერთად მსოფლიოს განვითარებისკენ. ამასთანავე, ამბოხებაში არამარტო ყველა სოციალური კლასი იღებდა მონაწილეობას, არამედ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა მუშათა კლასი და ბურჟუაზიული ინტელიგენცია. ასევე ქრისტიანთა, პროტესტანტთა და გლეხთა ფენა საგრძნობლად დაწინაურდა.   

ქალთა მოძრაობა

იაპონიის წინააღმდეგ ამბოხებებში ქალები საკმაოდ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ. „მებრძოლი ქალების“ რაოდენობა, როგორც მათ კორეაში უწოდებენ, დღითიდღე იზრდებოდა. ისინი დიდი სიმამაცით ერთობოდნენ ბრძოლებში და ორმაგი ჯაშუშის როლსაც მარტივად ირგებდნენ. ხშირი იყო შემთხვევები როდესაც თავს იაპონელ გეიშებად წარადგენდნენ და ინფორმაციის შეგროვების და გავრცელებისთვის მნიშვნელოვან წყაროს წარმოადგენდნენ.

იუ კვან სუნ-ყველაზე ცნობილი აქტივისტი იაპონიის წინააღმდეგ.  მასზე დიდი გავლენა ჰქონდა მამას, რომელიც მთელი ცხოვრება იაპონელთა ანექსიის წინააღმდეგ იბრძოდა. 1918 წელს ჩააბარა იჰვას სკოლაში, რომელიც იყო პირველი კერძო ქალთა საგანმანათლებლო დაწესებულება კორეაში. იმავე წელს დაუნიშნეს სტიპენდია და საუკეთესო მოსწავლედ აღიარეს. იგი აქტიურად გაუძღვა პირველი მარტის მოძრაობას. პირველ აპრილს ჩატარებულ ამბოხებაში, რომელიც გაიმართა ჩუნგჩონგ-ნამდოს პროვინციაში,  კვანსუ გამოვიდა სიტყვით და მოუწოდა ხალხს არ დაჩოქილიყვნენ იაპონული ძალის წინაშე. ეს მოძრაობაც სასტიკად ჩაახშეს იაპონელმა სამხედროებმა. გარდაიცვალა 19 ადამიანი, მათ შორის კვან სუს მშობლები. თავად კვან სუ დააკავეს და მიუსაჯერ ხუთი წელი სეულის ციხეში. თუმცა არც მაშინ დასრულდა მისი აქტივიზმი. ციხეში იგი გამუდმებით მოუწეოდებდა პატიმრებს ბრძოლისთვის, მისი ყოველი დღე იწყებოდა და სრულდებოდა მოწოდებით «대한 독립! 만세! (გაუმარჯოს კორეას!!). მიუხედავად იმისა, რომ ციხეში იგი რამდენჯერმე აწამეს, 1920 წლის პირველ მარტს მან ციხეში ჩაატარა დემონსტრაცია დამოუკიდებლობის მოწოდებისთვის. იმავე წლის 28 სექტებმერს 18 წლის ასაკში იუ კვან სუ წამების დროს გარდაიცვალა.

მარიამ კიმი,  ცნობილი როგორც კინ ჯინ სანგ, ასევე გახლდათ აქტივისტი იაპონური კოლონიალიზმის წინააღდეგ.  მისი ოჯახის წევრებიც კორეის დამოუკიდებლობისთვის აქტიური მებრძოლები იყვნენ. 1910 წელს მან გაამთავრა იონგდონგის ქალთა სკოლა და 1914 წელს გაცვლით სტუდენტად ჩაირიცხა იაპონიაში, ტოკიოს ქალთა აკადემიაში. 1919 წელს, კი სწავლის დასრულებამდე, გაწევრიანდა დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლთა მოძრაობაში. კიმი მალევე დაბრუნდა სამშობლოში და აქიუტად აგძელებდა ანტი-იაპონურ მოღვაწეობას, ერთ ერთ ასეთ გამოსვლის დროს დააპატიმრეს. ციხეში ყოფნის პერიოდში, მას როგორც კვან სუს ხშირად აწამებდნენ, რამაც საბოლოოდ სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები შეუტანა მომავალში. სწორედ ამ დაზიანებების გამო იგი სამწლიანი პატიმრობის შემდეგ გაანთავისუფლეს. ციხიდან გამოსვლიდან რამდენიმე თვეში ამერიკელი მისიონერის დახმარებით იგი შანხაიში გადავიდა, შემდგომ ჩაირიცხა სამაგისტროზე ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, რომელიც წარმატებით დახურა და ნიუ იორკში განაგრძო თეოლოგიის შესწავლა. აქვე მან შექმნა კიონგჰვაჰო-კორეის ქალთა პატრიოტთა ასოციაცია. 1933 წელს იგი დაბრუნდა კორეაში და მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა. გარდაიცვალა 1944 წელს წამების დროს მიყენებული ჭრილობების გამო.

ჰო ჯონგ სუკ- აქტივისტი, მწერალი და ჯურნალისტი. იგი გახლდათ აქტიური წევრი კორეული კომუნისტური პარტიის და ქალთა უფლებების დამცველი აქტივისტი. მისი იდეოლოგია, რომელიც ყოველთვის აშკარად იყო გამოხატული მის ნაწერებში, ყველანაირად ეწინააღმდეგებოდა იმ პერიოდში გავრცელებულ შეხედულებებს. იაპონელთა მთავრობა სასტიკად კრძალავდა ნებისმიერ კომუნისტურ იდეოლოგიას, ამიტომ ჯონგ სუკი იძულებული იყო უკანონდ გაეგრძელებინა თავისი მოღვაწეობა დამოუკიდებლობის აღდგენისთვის. გარდაიცვალა 1991 წელს, ჩრდილოეთ კორეაში. სიცოცხლის ბოლომდე იგი იბრძოდა ქალთა უფლებების დასაცავად. მასთან ერთად აქტიურად იბრძოდა ჩუნგ ჩილ სუნგი, რომელიც ასევე ცნობილი კორეელი მოცეკვავე, ფემინისტი და აქტივისტი იყო.

იაპონურ სისასტიკეს ვერ გადაურჩა ვერც ცნობილი პოეტი, მწერალი, მხატვარი და ჯურნალისტი ნა ჰიე სოკი. რომელიც დააკავეს პირველი მარტი მოძრაობის დროს.

ნამ ჯა ჰიონ-  როდესაც 1896 წელს, ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, იგი აქტიურად ცდილობდა ხალხში გამოეღვიძებინა დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის სურვილი. გაწევრიანდა არაერთ ორგანიზაციაში რომელიც ამ საქმიანობას ეწეოდა და მისი ხელმძღვანელობით აშენდა ეკლესიები და სამლოცველოები თორმეტ პროვინციაში და ასევე ქალთა საგანმანათლებლო ცენტრები. 1924 წელს მან დაგეგმა იაპონელი გენერლის-საიტო მაკოტოს მკვლელობა, თუმცა იძულებული გახდა ჩაშლილი ოპერაციის გამო უკან მანჯურიაში დაბრუნებულიყო. იგი დააპატიმრეს 1933 წელს, როდესაც აწვდიდა იარაღებს თავის თანამოაზრეებს, რომ მოეკლათ იაპონიის ელჩი ნობიუოში მუტო. მაშინ იგი 60 წლის იყო. ექვსი თვის შემდეგ გირაოს შედეგად გაანთავისუფლეს. თუმცა მალევე გარდაიცვალა, სიკვდილის წინ მან დატოვა შეტყობინება-დამოუკიდებლობა სულშია.

ლიტერატურა

კოლონიალიზმის ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც თანამედროვე კორეული ლიტერატურის წარმოშობის პერიოდად. ამ პერიოდში საბოლოოდ წყვეტენ კორეული იეროგლიფების გამოყენებას და ყველაფერს სუფთა კორეულ ენაზე წერდნენ. თანამედროვე კორეული პროზის დამაარსებლად ჩვეულებრივ თვლიან ლი კვან სუს, ასევე ცნობილი პროზაული მწერლები იყვნენ კიმ დონინ, კინ იუნჯონ, ლი ჰუისოკ, იომ სან სოპ და ლი თჰეჯინ, ამ პერიოდის ცნობილი პოეტები არიან კიმ სოვოლ, ლი სან, ჩონ ჯი იონ, და ლი დონჯუ. საკმაოდ ბევრი პოეტი და მწერალი, მათ შორის ლი კვან სუ მხარს უჭრდა კოლონიალიზმს  და იაპონიის ექსპანსიას, რის გამოც ბევრი თანამოაზრის კრიტიკა დაიმსახურა. თუმცა ისინი, ვინც აქტიურად ეწინააღმდეგებოდნენ იაპონიის მთავრობას, მათ ნაწარმოებებში ხშირად ვხვდებით სევდიანი, დამოუკიდებელი სამშობლოს მონატრებით სურვილით აღსავსე სტროფებსა და მარტოობით გაჯღენთილ ემოციებს. სწორედ ასეთი, საკმაოდ ცნობილი  პოეტი გახლავთ იუნ დონგ ჯუ, რომლის ნაწარმოებებშიც კარგად არის გამოხატული ის ტკივილი, რასაც იგი სამშობლოს დაკარგვით განიცდიდა.  1943 წელს იგი იაპონურმა პოლიციამ შეიპყრო, დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლთა თანამონაწილეობის ბრალდებით. იგი გადაიყვანეს ციხეში, ფუკუიოკას პრეფექტურაში, სადაც 1945 წლის თებერვალში გარდაიცვალა. ვარაუდობენ რომ სიკვდილის გამომწვევი მიზეზი იყო ის ექსპერიმენტები, რომელსაც იაპონელები ატარებდნენ პატიმრებზე.

ძველი ზღაპრები

კვლავ ვიძირები ბნელ ღამეში

ფაფუკად ანათებს სანათი ბნელ ღამეს

მტკივა, და ჩემდაუნებურად ცრემლები ეცემა

მშვიდად, დაუსრულებლად, უბრალოდ

ადრე არასოდეს მიმიცია ცრემლებისთვის თავისუფლება

ვცხოვრობდი, როგორც გაზაფხულის ყვავილი, უდარდელად

ის ზღაპრული დღეები, რომლებმაც გაირბინა

ვკითხულობდი უცრემლოდ და უდარდელად

როგორ დამტოვე

როგორ მიმატოვე, რატომ დამტოვე

წახვედი, რაც მქონდა ყველაფერი თან წაიყოლე

იმ დროიდან როგორც მიმინო ისე ვარსებობ

მხოლოდ ერთმა შემინარჩუნა მოგონებები

იმ ძველმა ზღაპრებმა უდარდელ ცხოვრებაზე

ხშირად მესიზმრება -იმ ცხოვრების ზღაპრები

და მთელი ღამე მაბობოქრებენ.

კიმ სო ვოლ

კორეის ქალიშვილი ვარ

დაბადებიდან

ვცხოვრობდი სხვა ქვეყნის ენის ტყვედ

თუმცა მტერი სასტიკია, შური იძია

მშობლიურ ენას ვაჟთან ერთად ვსწავლობდი

და გაიშლებიან ფურცლები

ყვავილის

და ჩვენს თავლწინ გაალდებიან კვლავ

ჩვენ ნათელი მშობლიური სიტყვები!

კიმ გიუ რენ (1950 )

    სქოლიო

  1. ხელშეკრულება გაფორმდა 1910 წლის 22 აგვისტოს. 한일병합조약 რვა პუნქტის მიხედვით კორეა გადადიოდა იაპონიის მმართველობის ქვეშ, პირველი პუნქტი იწყებოდა სიტყვებით-„კორეის იმპერატორი მთელს ძალაუფლებას და სუვერენიტეტს კორეის მართვაზე გადასცემდა იაპონიის იმპერატორს“, კორეის მხრიდან ხელი მოაწერა პრემიერ მინისტრმა-ი ვან იონგმა,이완용, იაპონიის მხრიდან კი პოლიტიკოსმა, სამხედრო ოფიცერმა და იაპონიის მეთვრამეტე პრემიერ მინისტრმა ტარაუჩი მასატაკემ 正毅. ხელშეკრულებამ მოქმედება შეწყვიტა 1945 წელს, როდესაც იაპონია დამარცხდა მეორე მსოფლიო ომში და 1965 წელს ოფიციალურად გაუქმდა იაპონია-კორეის ხელშეკრულება
  2. დამოუკიდებლობის დეკლარაცია იუწყებოდა „მადლობელი ვართ რომ გაგვანთავისუფლეთ ჩინეთზე დამოკიდებულებისგან, ახლა იგი ჩვენთვის არანაირ საფრთხე აღარ წარმოადგენს, ამიტომ აღარ არის საჭიროება რომ იაპონიის იმპერიის შემადგენლობაში დავრჩეთ.-დეკლარაციის მთლიანი ტექსტი საკმაოდ ლოიალურად იყო დაწერილი, თუმცა თვითონ ფაქტი რომ მასში ნახსენები იყო კორეის დამოუკიდებლობა იაპონიის ხელისუფლებას აგრესიულად განაწყობდა

გამოყენებული ლიტერატურა                 

  • Beasley, W.G. Japanese Imperialism 1894–1945. — Oxford University Press, 1991. — ISBN 0-19-822168-1.
  • March First Movement (Korean history) – Encyclopedia Britannica
  • Patriotic Girl Ryu Gwan-Sun Aug 27, 2015 Limb Jae-un
  • Hwang, Kyung Moon. “Na Hye-seok advocated social changes”. Koreatimes.
  • Hook, Glenn D. (2001). Japan’s International Relations: Politics, Economics, and Security, p. 491.
  • Liu, Xiaoyuan. Resume China’s Korean Connection // Recast All Under Heaven: Revolution, War, Diplomacy, and Frontier China in the 20th Century.

ისტორია,პოლიტიკა

ჩაუშესკუ?

1 Jul , 2017  

რუმინეთში რომ ვცხოვრობდი, რაღაცებს ვკითხულობდი იმ ქვეყნის ისტორიის შესახებ. ზოგადად ისტორია ძალიან მაინტერესებს და იურიდიულზე რომ არ გადამეწყვიტა სწავლა, ალბათ რამე ისტორიასთან დაკავშირებულს ვისწავლიდი. ჰოდა აღმოვაჩინე, რომ ჩაუშესკუს, რუმინეთის კომუნისტი დიქტატორის, გასამართლებასა და სიკვდილით დასჯაში ბევრი კითხვა და გაუგებარი რამ არსებობს. ზოგადად როგორც ინგლისურენოვანი, ისე რუსულენოვანი სტატიებიდან გამომდინარე ისეთი შთაბეჭდილება შემექმნა, რომ რუმინეთში კომუნისტური ხელისუფლების შეცვლა მოხდა არა რევოლუციის ანდა საპროტესტო მოძრაობის შედეგად, როგორც სხვა მრავალ ევროპულ სახელმწიფოში მოხდა ეს და თუნდაც საქართველოში, არამედ უფრო გადატრიალების გზით. 1989 წლის დეკემბრის 20–იან რიცხვებამდე, როცა ჩაუშესკუს რეჟიმი დაემხო, რუმინეთში არ შეინიშნებოდა მრავალრიცხოვანი და სისტემატური საპროტესტო აქციები. ახლა საქართველოს რომ შევადაროთ, საქართველოში ჯერ 9 აპრილამდე დაახლოებით ნახევარი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა მასშტაბური საპროტესტო აქციები, 1989 წლის 9 აპრილის მერე 1991 წელს დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე, 2 წლის განმავლობაში, ხომ სულ საპროტესტო რეჟიმში იყო ქვეყანა. რუმინეთში იყო ერთი საპროტესტო ტალღა ქვეყნის დასავლეთ საზღვრისპირეთში, ის ჩაახშეს ტანკებით და რამდენიმე დღეში ჩაუშესკუს რეჟიმიც დაემხო. თანაც როცა დაემხო, აღმოჩნდა, რომ სამხედრო მეთაურების დიდი ნაწილი თურმე ჩაუშესკუს მოწინააღმდეგეები ყოფილან და ეგრევე გადავიდნენ რევოლუციის მხარეს.

More…

ისტორია,პოლიტიკა

9 აპრილი…

11 May , 2017  

სანამ დღევანდელ დღესთან დაკავშირებით ჩემს მოსაზრებას დავწერ, აუცილებლად უნდა გავიხსენო 2 ფაქტი: მართალია 1989 წლის 9 აპრილს უშუალოდ დაიღუპა 21 ადამიანი, მაგრამ რუსთაველის გამზირზე გაშვებული გაზით მოიწამლა უამრავი, რომელთაგან რამდენი დაიღუპა მომდევნო წლებში ამ მოწამვლასთან დაკავშირებული და მისით გამოწვეული ჯანმრთელობის პრობლემებით, ზუსტად არავინ იცის. ჩემს სკოლაში, მაგალითად, ერთ–ერთი აღმზრდელის შვილი, რომელიც 9 აპრილს იქ მოიწამლა, წლების ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. და კიდევ რამდენი იქნებოდა ასეთი. ასე რომ 9 აპრილის ტრაგედიის მსხვერპლთა ზუსტი რიცხვი უცნობია და 21–ს აღემატება. 2. საპროტესტო მოძრაობა 1988 წლის ნოემბერ–დეკემბერში თავიდან დაიწყო აფხაზეთისთვის მე–16 რესპუბლიკის სტატუსის მინიჭების არდაშვების მოთხოვნით, შემდეგ კი, გაიაზრა რა ყველამ, რომ საუკეთესო გამოსავალი იქნებოდა საბოლოო განთავისუფლება დამპყრობელი ცენტრისგან, რათა აღარ ყოფილიყო საჭირო ამ ცენტრისთვის თხოვნები შიდა სახელმწიფოებრივი საკითხების გადაწყვეტასთან დაკავშირებით, როგორიცაა, მაგალითად, საქართველოს რეგიონებისთვის სტატუსის განსაზღვრა, მოთხოვნები შეიცვალა საქართველოს საბჭოთა კავშირიდან გამოსვლისა და მისი დამოუკიდებლობის მოთხოვნით.

More…

ისტორია,პოლიტიკა

რატომ არ უნდა აღვნიშნავდეთ 9 მაისს?

8 May , 2017  

ჩვენ საქართველოში 9 მაისს ისე აღვნიშნავთ, როგორც ჩვენი, ქართული ანდა წინარექართული სახელმწიფოს, ეროვნულ გამარჯვებას. არადა გამარჯვება მხოლოდ ადამიანური მსხვერპლისა და დანაკარგების ოდენობით კი არ განისაზღვრება, რაშიც იმ ომში ნამდვილად ჩემპიონები გამოვდექით, არამედ ძირითადად იმით, თუ რა მოიპოვა, რა შეიძინა ამა თუ იმ სამხედრო კონფლიქტის შედეგად ამა თუ იმ მხარემ ანდა რა დაზოგა მან, რა შეინარჩუნა ისეთი, რასაც საფრთხე ემუქრებოდა ამ ომით.

More…

ეკონომიკა,ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

კონსერვატიული პოზიცია Brexit-ის წინააღმდეგ

20 Jun , 2016  

სტატია 2016 წლის 8 ივნისს ჟურნალ Foreign Affairs-ში გამოქვეყნდა. სტატიის ავტორია დალიბორ როჰაკი, რომელიც კატონის ინსტიტუტის გლობალური თავისუფლების და კეთილდღეობის ცენტრის მკვლევარია. როჰაკი აგრეთვე მუშაობდა ლონდონის ლეგატუმის ინსტიტუტის ეკონომისტად. ის ფლობს ოქსფორდის უნივერსიტეტის მაგისტრის ხარისხს და ამჟამად King’s College London-ის დოქტორანტია.

სტატიაში ავტორი კრიტიკულად განიხილავს გაერთიანებული სამეფოს მიერ ევროპული კავშირის დატოვების სავარაუდო პერსპექტივას და მემარჯვენე-ლიბერალური (თავისუფალი ბაზრის) არგუმენტებით ცდილობს საკუთარი მოსაზრების გამყარებას.

ბრიტანელი ამომრჩევლების გადასაწყვეტია, დატოვებს თუ არა გაერთიანებული სამეფო ევროპულ კავშირს და არა უცხოელი ლიდერებისა, მათ შორის, არც პრეზიდენტ ბარაკ ობამას და არც სსფ-ის (საერთაშორისო სავალუტო ფონდი) ხელმძღვანელის კრისტინ ლაგარდისა, რომლებმაც თავიანთი აზრი უკვე დააფიქსირეს. თუმცა ამომრჩევლებმა ავტომატურად არ უნდა უკუაგდონ ობამასა და ლაგარდის პოზიცია. ამის მაგივრად, ისინი კარგად უნდა ჩაუფიქრდნენ საკითხის არსს. More…

ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები,ტერორიზმი

საუდის სამეფო ირანული რესპუბლიკის წინააღმდეგ

5 Jan , 2016  

2016 წლის 2 იანვარს საუდის არაბეთმა სიკვდილით დასაჯა გავლენიანი ღვთისმეტყველი, ნახევარკუნძულზე მცხოვრები შიიტური უმცირესობის ლიდერი, ნიმრ ბაქრ ან-ნიმრი. მასთან ერთად საუდის არაბეთმა სიკვდილით დასაჯა კიდევ 47 ადამიანი – რამაც გამოიწვია საუდის არაბეთის სამეფოსა და ირანის ისლამურ რესპუბლიკას შორის ურთიერთობების აქამდე არნახული დაძაბულობა. More…

ეკონომიკა,ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

სი-მას შეხვედრა: Bye Bye “One-China”?

20 Nov , 2015  

მიმდინარე თვის დასაწყისში ლანჭოუში ტაქსით მომიწია მგზავრობა მეგობართან ერთად. გზა საკმაოდ დიდი იყო და მეგობარს არაერთ თემაზე ვესაუბრე ქართულად, მაგრამ უეცრად მძღოლის ყურადღება ჩემი წინა სტატიის თემამ მიიქცია, ვლაპარაკობდით ჩინეთში ერთი შვილის პოლიტიკის ორი შვილის პოლიტიკით ჩანაცვლების შესახებ და რამდენჯერმე ვახსენეთ პრეზიდენტი სი ძინპინი.

გაკვირვებულმა მძღოლმა თავისთვის ჩაილაპარაკა ამ უცხოელებს ჩვენი პრეზიდენტის სახელი სცოდნიათო.

გამეღიმა და ჩინურად ვუპასუხე, რომ არა მარტო სახელი ვიცოდით, არამედ ჩინეთის პირველი პირის ქმედებებსაც აქტიურად ვადევნებდით თვალს. More…

ისტორია,პოლიტიკა

რა აიღო მარქსისგან თანამედროვეობამ?

14 Nov , 2015  

კარლ მარქსის მთავარი იდეა სოციალური კლასების მრავალფეროვნების მოსპობის, საზოგადოების ერთ კლასად გაერთიანებისა და ამ გზით ადამიანთა შორის უთანასწორობის აღმოფხვრის შესახებ სრულყოფილად ალბათ ვერსად და ვერასდროს ვერ განხორციელდება (და არც ღირს ამ იდეის ხორცშესხმის ცდა). More…

ეკონომიკა,ისტორია,პოლიტიკა

ჩინური ორი ერთის ნაცვლად?

3 Nov , 2015  

 

 

29 ოქტომბერს პეკინში, კომპარტიის მეხუთე ყრილობაზე ოფიციალურად გაუქმებულად გამოცხადდა ჩინეთის ერთი შვილის პოლიტიკა.

დიახ,  დემოგრაფიული ექსპერიმენტი, რომლის ანგარიშზეც 1980 წლის შემდეგ 336 მილიონზე მეტი შეწირული სიცოცხლეა დასრულდა, მაგრამ ნუ იჩქარებთ დასკვნების გამოტანას ჩინეთის ლიბერალურ ტრანსფორმაციაზე. ერთი შვილის პოლიტიკა კი არ გაუქმდა, ის ორი შვილის პოლიტიკად “გადაკეთდა”. თუმცა, არც ეს არის სახელმწიფოს კეთილი ნების გამოხატვის შედეგი, ცვლილების მიზეზები უფრო ღრმად უნდა ვეძებოთ.

More…