ეკონომიკა,ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

ახალი აბრეშუმის გზა და საქართველო

20 Oct , 2015  

გასულ კვირას, როცა ჩემი ესსე “ახალი აბრეშუმის გზა – ჩინური მითი თუ სამომავლო რეალობა?” დავწერე, მასში ერთხელაც არ მიხსენებია საქართველო. მართლაც, საქართველო არც ისტორიულად ყოფილა აბრეშუმის გზის ძირითადი ნაწილი (ჩვენი ქვეყანა მხოლოდ ერთ-ერთი შემოვლითი გზა იყო) და არც ჩინეთის ამბიციური პროექტის ნაწილად მოიაზრებოდა, თუმცა რამდენიმე დღის წინ გამართულმა “თბილისის აბრეშუმის გზის ფორუმმა” ეს კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა. 15-16 ოქტომბერს თბილისში ჩატარებული ამ ფორუმით, საქართველო გახდა პირველი ქვეყანა რომელმაც ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის პრეზიდენტის საინიციატივო პროექტთან დაკავშირებით მსგავსი დონის ღონისძიება ჩაატარა, ამით ჩვენი ქვეყნის განსაკუთრებული ინტერესი გამოიკვეთა. საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ ისტორიული აბრეშუმის გზის აღდგენა არის სატრანსპორტო სტრატეგიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიმართულება და საქართველო, როგორც ევროპისა და აზიის დამაკავშირებელი ისტორიული ცენტრი, შესაფერისი ადგილია აბრეშუმის გზასთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ დიალოგისთვის.

More…

ეკონომიკა,ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

ახალი აბრეშუმის გზა – ჩინური მითი თუ სამომავლო რეალობა?

14 Oct , 2015  

 

ისტორიის წიგნებში ალბათ ყველას წაგვიკითხავს აბრეშუმის გზად წოდებულ ტრანსკონტინენტური სავაჭრო-საქარავნო გზაზე, რომელიც ჩინეთს ხმელთაშუა და შავი ზღვების სანაპიროებთან აკავშირებდა. ეს ყველაფერი შორეულ წარსულში იყო, მაგრამ 2013 წელს ჩინეთის პრეზიდენტმა, სი ძინპინმა მსოფლიოს აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყელის და 21-ე საუკუნის საზღვაო აბრეშუმის გზის გრანდიოზული პროექტი წარუდგინა. ჩინურმა სახელმწიფო გამოცემა “სინხუამ” სის ამ გამოსვლას ვრცელი სტატია მიუძღვნა სათაურით “როგორ შეიძლება მსოფლიოში ყველა მხარე მოგებული იყოს? ჩინეთი კითხვებს პასუხობს”. სტატიაში ვკითხულობთ რომ ჩინეთს ისტორიის გაცოცხლება, მეზობელ ქვეყნებთან კეთილი ნების გამოჩენა და მეგობრული პოლიტიკის გატარება სურს. მაგრამ რეალურად რას მოიცავს ჩინეთის ეს ამბიციური პროექტი, რა ინტერესები ამოძრავებს ჩინეთს და რამდენად რეალურია ამ პროექტის განხორციელება? ამ კითხვებს ჩემს ესეში ვუპასუხებ.

More…

პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

გაეროს გენერალური ასამბლეის 70-ე სესია – ჩინეთის გამხელილი ამბიციები?

10 Oct , 2015  

ამერიკული ვოიაჟის ბოლოს, ჩინეთის პირველ პირი სიტყვით გამოვიდა გაეროს გენერალური ასამბლეის 70-ე სესიაზე. სი ძინპინს არ გაუმართლა და გაზეთების გარეკანი მისმა კოლეგებმა, ბარაკ ობამამ და ვლადიმერ პუტინმა დაიკავეს, მაგრამ უყურადღებოდ არც ჩინეთის პრეზიდენტის გამოსვლა უნდა დავტოვოთ. სიმ ამ გამოსვლით, მთელ მსოფლიოს გაუგზავნა შეტყობინება, რომელიც ნამდვილად ღირს განსახილველად.

More…

საერთაშორისო ურთიერთობები

საუდის არაბეთი – …long live the king?…

9 Oct , 2015  

სირიის ისრგვლივ განვითარებულმა მოვლენებმა სრულიად დაჩრდილა მსოფლიოსა და რეგიონში განვითარებული სხვა პროცესები. კონფლიქტში რუსეთისა და ირანის აქტიური ჩარევისა და ასადის რეჟიმის ოპოზიციური ძალების მოახლოებული განადგურების პირობებში (რაც მათი მთავარი მოკავშირეების – საუდის არაბეთისა და თურქეთის ჩაურევლობის შემთხვევაში გარდაუვალია) ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში განვითარებული კიდევ ერთი მოვლენა – რომლის შედეგები სირიის კრისიზე არანაკლებ მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს – თითქმის შეუმჩნეველი დატოვა. More…

საერთაშორისო ურთიერთობები,სამართალი

კოსოვოს აღიარება

31 Aug , 2015  

აღიარების აქტს სახელმწიფოთა შორის ურთიერთობებში დიდი ადგილი უკავია. იმის მიხედვით, თუ რა მნიშვნელობა ენიჭება აღიარების აქტს, საერთაშორისო სამართალში გამოიკვეთება ორი ძირითადი თეორია – კონსტიტუციური და დეკლარაციული. დეკლარაციული თეორიის მიხედვით, აღიარების აქტს არ გააჩნია დიდი დატვირთვა სახელმწიფოს სამართალსუბიექტობის ჩამოყალიბებაში, ხოლო საკითხი, გააჩნია თუ არა ახალ ერთეულს სახელმწიფოებრიობის მაჩვენებლები, არაა დამოკიდებული აღიარების აქტზე და რეგულირდება საერთაშორისო სამართლის ნორმებით.

კონსტიტუციური თეორიის მიხედვით, აღიარების აქტი ასრულებს გადამწყვეტ როლს ახალი წარმონაქმნის საერთაშორისო სუბიექტად ჩამოყალიბებაში. ეს არის აუცილებელი პირობა ახალი სახელმწიფოს წარმოქმნისთვის.

More…

ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

დიპლომატიის ისტორია – ვესტფალიის ზავიდან დღემდე

18 Jul , 2015  

ვესტფალიის ზავი

ვესტფალიის ზავი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მომენტია მსოფლიო ისტორიაში, ხოლო სახელმწიფოებრიობის ჩამოყალიბების კუთხით ერთ-ერთი მთავარი საკვანძო ადგილი უჭირავს. იგი საწყისი წერტილია თანამედროვე ტიპის დიპლომატიისთვისაც, რადგან სწორედ ვესტფალიის ზავით დაიწყო თანამედროვე ტიპის სახელმწიფოების ჩამოყალიბებაც.

ვესტფალიის ზავი ეწოდება 1648 წელს ოსნაბრუკსა და მიუნსტერში დადებულ სამშვიდობო ხელშეკრულებებს, რომლებითაც დასრულდა 30-წლიანი ომი (30-წლიანი ომი მიმდინარეობდა ევროპაში 1618-1648 წლებში). ვესტფალიის ზავის მნიშვნელობას კარგად აღნიშნავს ის ფაქტი, რომ სამართალში დამკვიდრებულია ტერმინი „ვესტფალიური სახელმწიფო“, რაც საფუძველი გახდა სახელმწიფოთა თვითგამორკვევისა და ერი-სახელმწიფოების (nation-state) ჩამოყალიბებისა.

More…

ისტორია,პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები

ნატო და საქართველოს უსაფრთხოება

11 Jul , 2015  

 

დღეს მსოფლიოში მიმდინარე პროცესების ფონზე საქართველოს მომავალი და მისი მშვიდობიანი განვითარება კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. 2013 წლის შემოდგომიდან უკრაინაში მომხდარი გადატრიალების და მისი ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევის შემდეგ ევროპა და ამერიკა კიდევ ერთხელ დადგა დილემის წინაშე, როგორ მოიქცეს, როცა რუსეთი, როგორც პირდაპირი, ისე გვერდითი გზებით სუვერენულ სახელმწიფოს უტევს და მის შიდა პოლიტიკაში აშკარად ერევა. თუმცა ევროპასაც და განსაკუთრებით ამერიკას მსგავსი მაგალითების აღმოჩენა საკუთარ წარსულშიც არ გაუჭირდებათ, ამიტომ, იქნებ, სწორედ ესაა მიზეზი იმისა, რომ ვერ ერევიან რუსეთის ქმედებებში. თუმცა უმჯობესია, მოვლენებს ქრონოლოგიურად მივყვეთ.

More…

პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები,სამართალი

უკრაინაში განვითარებული მოვლენების შეფასება საერთაშორისო სამართლის მიხედვით – თვითგამორკვევა, რეფერენდუმი & სეცესია

27 Jun , 2015  

“ჩვენ გვაქვს იმის ძლიერი რწმენა, რომ რუსეთის ქმედებები არღვევს საერთაშორისო სამართალს. მე ვიცი პრეზიდენტ პუტინს ყავს სხვა ტიპის ადვოკატები და ისინი მოვლენათა თავისებურ ინტერპრეტაციას აკეთებენ, მაგრამ ისინი ამით ვერავის მოატყუებენ.” – ბარაკ ობამა

პრეზიდენტ ობამას ამ სიტყვების შემდეგ შეიძლება ვიფიქროთ, რომ საერთაშორისო სამართალი სხვა არაფერია თუ არა გარკვეული ნორმების რწმენა, რომლებიც დაყოფილია მისაღებად და მიუღებლად, მაგრამ, რაღა თქმა უნდა, საერთაშორისო სამართალი გაცილებით მეტია ვიდრე გარკვეული ადამიანების მოსაზრებები და რწმენები, მას ყველაფერზე აქვს თავისი სამართლებრივი პასუხი. სწორედ საერთაშორისო სამართლის ფარგლებში შევეცდები განვიხილო უკრაინაში მიმდინარე მოვლენები, გავეცნო  რუსეთის და დასავლეთის პოზიციებს და შემდეგ შევაჯერო ისინი, გავცე სამართლებრივად დასაბუთებული პასუხები ამ ქეისის ირგვლივ დაგროვებულ მთელ რიგ კითხვებს.

More…

პოლიტიკა,საერთაშორისო ურთიერთობები,სამართალი

არსებობს თუ არა სამართლიანი ომი?

17 May , 2015  

ომის სამარლით დაინტერესებულ ადამიანი წააწყდება უამრავ რესურს, საერთაშორისო სამართლის არაერთ ნორმას, გაეროს ქარტიებს, საერთაშორისო ურთიერთობების თეორიებს, რომლებიც დაწვრილებით და პუნქტობრივად განსაზღვრავენ ომის სამართლიანობას, მაგრამ თუ თვალს გადავავლებთ მსოფლიოში არსებულ მოვლენებს, შეიძლება გაგვიჩნდეს იმის საფუძვლიანი ეჭვი, რომ სამართლიანი ომის განსაზღვრა ფურცელზე დაწერილი სიტყვების ერთობლიობაა და მეტი არაფერი, რეალობაში კი ძლიერი ქვეყნები საკუთარ ინტერესებს ისე ახორციელებენ როგორც სურთ. ამ ნაშრომში სწორედ ამის გარკვევა მსურს, რამდენად იცავენ მოთამაშეები თამაშის წესებს,  რეალურად არსებობს თუ არა პრაქტიკაში სამართლიანი ომი? თუ საერთაშორისო ურთიერთობებში ომი ძლიერი ქვეყნების მიერ საკუთარი ინტერესებისთვის გატარებული ქმედებაა?  ამ კითხვებზე პასუხის გასაცემად თავდაპირველად ვნახოთ თუ როგორ განისაზღვრება საერთაშორისო სამართალში და საერთაშორისო ურთიერთობებში სამართლიანი ომი, შემდეგ კი მოვიყვან ორ განსხვავებულ ქეისს და მათი თეორიასთან შედარებით შევეცდები ვუპასუხო ზემოთ დასმულ კითხვებს.

More…